Eksizyonel biyopsi, şüpheli doku veya kitlenin tamamının cerrahi olarak çıkarılıp patolojik incelemeye gönderildiği bir tanı yöntemidir. Bu işlem, özellikle kanser şüphesi olan lezyonlarda kesin tanı koymak için altın standart kabul edilir. Diğer biyopsi türlerinden farkı, sadece örnek almak yerine tüm anormal dokuyu ortadan kaldırmasıdır.
Eksizyonel Biyopsinin Kullanıldığı Durumlar
- Memede ele gelen kitlelerde kanser şüphesi
- Cilt altında beliren ve boyutu hızla artan lenf nodları
- Tiroid bezindeki nodüllerin radyolojik olarak şüpheli bulunması
- Yüzeyel tümörlerde (örneğin cilt kanseri) cerrahi sınırın belirlenmesi
İşlem Nasıl Gerçekleştirilir?
Eksizyonel biyopsi genellikle lokal veya genel anestezi altında yapılır. Cerrah, lezyonun tamamını çevresindeki sağlıklı dokuyla birlikte çıkarır. Örneğin meme biyopsisinde, kitleye ulaşmak için ciltte küçük bir kesi açılır. Tümörün boyutuna göre bu kesi 2-5 cm arasında değişebilir. Çıkarılan doku, patoloji laboratuvarında mikroskop altında incelenerek malign (kötü huylu) veya benign (iyi huylu) olduğu tespit edilir.
Avantajları ve Dezavantajları
- Avantajlar:
- Kesin tanı sağlar (yanlış negatif riski düşüktür).
- Küçük tümörlerde tedavi amaçlı da kullanılabilir.
- Dezavantajlar:
- Diğer biyopsi türlerine göre daha invazivdir.
- İyileşme süreci daha uzun olabilir.
İşlem Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Biyopsi bölgesinde şişlik, kızarıklık veya hafif ağrı normal kabul edilir. Ancak ateş, cerahatlı akıntı veya kontrol edilemeyen kanama durumunda acilen doktora başvurulmalıdır. Dikişler genellikle 7-14 gün sonra alınır. Patoloji sonuçları ortalama 3-7 iş günü içinde açıklanır.
Hangi Durumlarda Tercih Edilmez?
- Derin yerleşimli organ tümörlerinde (karaciğer, böbrek).
- Hastanın cerrahi riskinin yüksek olması durumunda.
- Lezyonun boyutunun çok büyük olması halinde (bu durumda insizyonel biyopsi önceliklidir).
Eksizyonel Biyopsi ile Diğer Biyopsi Türleri Arasındaki Fark
İnce iğne aspirasyon biyopsisinde (İİAB) sadece hücre örneği alınırken, eksizyonel biyopside tüm lezyon çıkarılır. Core biyopsi (tru-cut) ise doku silindiri alınmasını sağlar ancak eksizyonel biyopsi kadar geniş doku örneği sunmaz.
Maliyet ve Sigorta Kapsamı
Eksizyonel biyopsi maliyeti, lezyonun lokasyonuna ve hastane koşullarına göre değişir. Türkiye’de SGK, kanser şüphesi olan vakalarda bu işlemi karşılamaktadır. Özel hastanelerde fiyatlar 5.000-15.000 TL arasında değişebilir.
Çocuklarda ve Hamilelerde Uygulanabilir mi?
Çocuklarda genel anestezi altında güvenle yapılabilir. Hamileliğin ilk trimesterinde acil olmadıkça ertelenmesi önerilir. Lokal anesteziklerin çoğu gebelikte kullanım için uygun kabul edilir.
Teknolojik Gelişmeler ve Robotik Cerrahi
Son yıllarda, robotik cerrahi sistemleri (Da Vinci) ile minimal invaziv eksizyonel biyopsi uygulamaları artmaktadır. Bu yöntem, özellikle boyun ve pelvik bölgedeki lezyonlarda daha az komplikasyon riski sunar.